Jak odbiurokratyzować polską szkołę?

W dniu 28 września 2007 r. Minister Edukacji Narodowej Ryszard Legutko wziął udział w spotkaniu z dyrektorami szkół ponadgimnazjalnych województwa małopolskiego w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie. Spotkanie, przeprowadzone pod roboczym hasłem „Jak odbiurokratyzować polską szkołę?”, poświęcono dyskusji nad najpilniejszymi problemami krakowskich szkół ponadgimnazjalnych. Gospodarzem był Małopolski Kurator Oświaty, pan Józef Rostworowski.

Na początku spotkania Minister Legutko przybliżył zgromadzonym priorytetowe kwestie, na których koncentrują się aktualnie prace MEN, jak m. in. sprawne funkcjonowanie rad rodziców, podjęcie pakietu działań na rzecz uczniów szczególnie uzdolnionych czy zmiana formuły ustnej matury z języka polskiego. W tej ostatniej kwestii Pan Minister wyraził przekonanie, że formuła prezentacji, choć słuszna w swych założeniach, nie sprawdziła się jednak w praktyce i należy w związku z tym opracować nową formułę egzaminu ustnego, opartą np. na sprawdzaniu znajomości kanonu lektur.

Następnie głos zabrali dyrektorzy, zgłaszając swoje uwagi, sugestie i pytania. Wśród poruszanych kwestii pojawił się m.in. temat reorganizacji roku szkolnego tak, by ostatnie tygodnie letniego semestru nie były czasem de facto straconym dla nauczania. Zastanawiano się, jakie kroki można podjąć, aby umożliwić młodzieży licealnej realną naukę przez pełne trzy lata, a nie pięć semestrów, do czego sprowadza się aktualna praktyka. Dyskutowano nad najwłaściwszym terminem przeprowadzania próbnych matur i zgodzono się, że należy zaproponować termin wcześniejszy niż marcowy, brany pod uwagę aktualnie. Rozmowa dotyczyła również stworzonych gdzieniegdzie przez OKE w porozumieniu z dyrektorami szkół centrów egzaminacyjnych, pomagających szkołom przy maturach z rzadko wybieranych przedmiotów, która to inicjatywa znalazła poparcie Ministra. W odpowiedzi na liczne krytyczne głosy dotyczące ostatnich zmian w podstawie programowej z matematyki, Minister Legutko zapowiedział, że zmiany te zostaną jeszcze skorygowane z uwzględnieniem opinii ekspertów. Zasygnalizowano wreszcie rozmaite problemy związane z nauczaniem zawodowym, którym Minister Edukacji Narodowej planuje poświęcić osobne spotkanie w najbliższym tygodniu.

Podsumowując dyskusję w kontekście tytułowego problemu nadmiernej biurokracji, Minister Legutko zaapelował o niepoddawanie się „legalistycznej” wizji edukacji, sprowadzającej funkcjonowanie szkoły do poziomu przepisów i umów. W zamian przedstawił wizję „spersonalizowaną”, opartą na osobowej więzi nauczyciel-uczeń, umożliwiającej harmonijne połączenie nauczania z wychowaniem.

W intencji MEN, spotkanie w Krakowie ma zapoczątkować cały cykl spotkań Ministra z dyrektorami szkół, mających na celu zbieranie informacji i opinii o aktualnych problemach polskiej szkoły widzianych oczyma przedstawicieli środowiska nauczycielskiego.