Rezultaty europejskiego procesu konsultacji w sprawie Europejskiego Systemu Transferu Punktów dla celów Kształcenia i Szkolenia Zawodowego (ECVET)

Ministerstwo Edukacji Narodowej uprzejmie informuje o zakończeniu konsultacji społecznych nad propozycją Komisji Europejskiej dotyczącą utworzenia Europejskiego Systemu Transferu Punktów dla celów Kształcenia i Szkolenia Zawodowego (European Credit System for Vocational Education and Training ECVET). System ten ma ułatwiać gromadzenie, przenoszenie i uznawanie kwalifikacji rozumianych jako potwierdzone w danym państwie wyniki uczenia się (niezależnie od okoliczności, w jakich przebiegał proces uczenia się).

Przebieg procesu konsultacji

Proces konsultacji społecznych w sprawie ECVET został uruchomiony przez Komisję Europejską na początku listopada 2006 r. i zakończył się 31 marca 2007 r.

Konsultacje w sprawie ECVET w większości krajów wiązały się z podjęciem konkretnych działań w zakresie upowszechnienia informacji o systemie oraz organizacji debat i wymiany poglądów na temat propozycji Komisji Europejskiej, angażując w proces znaczną liczbę ministerstw, instytucji, organizacji i innych władz oraz mobilizując niejednokrotnie duży odsetek osób. Wydarzenia takie jak konferencje, seminaria czy warsztaty zostały zorganizowane również przez instytucje działające na poziomie europejskim. Komisja Europejska odpowiedziała na prawie wszystkie zaproszenia jakie zostały do niej skierowane, przy znacznym wsparciu ze strony Europejskiego Centrum Rozwoju Szkolenia Zawodowego (CEDEFOP), który był gospodarzem dużej europejskiej konferencji partnerów społecznych w miesiącu lutym br.

Ilość i jakość zebranych opinii

• państwa członkowskie (administracja lub organizacja wyznaczona przez ministra edukacji do przeprowadzenia procesu konsultacji na poziomie krajowym – 39%
• środowisko gospodarcze i społeczne na poziomie krajowym – 16%
• środowiska gospodarcze i społeczne na poziomie europejskim (w tym organizacje reprezentatywne dla partnerów społecznych na poziomie europejskim) – 21%
• sieć szkolnictwa wyższego na poziomie europejskim – 3%
• inne – 21% (w tym organizatorzy kształcenia, instytuty badawcze, konsultanci).

Format, forma, czytelność i zawartość odpowiedzi różniły się w zależności od opiniodawcy. Poziom wykorzystania odpowiedzi był mniej lub bardziej wysoki ze względu na obecność czy też brak sformułowania uargumentowanych stanowisk, sugestii lub propozycji, czy też zaleceń.

Główne wnioski wynikające z procesu konsultacji, na podstawie uwag zgłoszonych przez państwa członkowskie i organizacje europejskie reprezentatywne dla partnerów społecznych.

Z analizy uwag zebranych w procesie konsultacji wynika ogólna zgodność co do głównych założeń systemu. W przeważającej większości przypadków, ECVET został uznany w odpowiedziach respondentów jako inicjatywa innowacyjna, przydatna dla społeczeństwa. Ich zdaniem, ECVET powinien skutecznie przyczynić się do poprawy mobilności osób oraz potwierdzania i uznawania ich kwalifikacji. ECVET jest również postrzegany jako narzędzie współpracy pomiędzy osobami zaangażowanymi w kształcenie zawodowe nie tylko na poziomie europejskim, ale i na poziomie krajowym.

Z odpowiedzi na pytania postawione w procesie konsultacji wynika, że:

• ECVET jest niezbędny i stosowny
• akceptacja i wdrożenie ECVET powinny bazować na zasadzie całkowitej dobrowolności
• ECVET musi opierać się na wynikach uczenia się (learning outcomes) oraz na jednostkach uczenia się (learning units)
• ECVET powinien być stosowany w odniesieniu do wyników uczenia się formalnego, pozaformalnego i nieformalnego
• ECVET powinien być użyteczny dla wszystkich uczących się, w perspektywie uczenia się przez całe życie
• proces transferu punktów ECVET musi opierać się na ewaluacji, potwierdzaniu i uznawaniu wyników uczenia się
• powiązane z jednostkami i z certyfikatami punkty ECVET mogą dostarczać dodatkowej informacji na temat wyników uczenia się tak, aby ułatwić ich transfer
• zapewnienie jakości jest kluczowym czynnikiem umożliwiającym zastosowanie zasady wzajemnego zaufania, niezbędnej dla skutecznego wdrożenia ECVET
• ECVET musi zostać połączony z innymi instrumentami europejskimi, zwłaszcza z Europass.

Obserwacje, pytania i propozycje

Wnioski w zakresie udoskonalenia systemu ECVET, uzyskane w procesie konsultacji, opierają się na obserwacjach, uwagach, zapytaniach i propozycjach, które powinny zostać wzięte pod uwagę w dalszym rozwoju systemu. Dotyczą one zwłaszcza:

• doprecyzowania i wykładni pojęć ("jednostki uczenia się", "walidacja", "organy właściwe", "120 punktów ECVET"),
• uszczegółowienia głównych założeń systemu (przedstawienia konkretnych zastosowań ECVET, z punktu widzenia osób uczących się i organizatorów kształcenia, ukazania możliwości wykorzystania ECVET w uznawaniu uczenia się pozaformalnego i nieformalnego),
• określenia roli punktów ECVET w systemie oraz sposobów przydzielania punktów jednostkom uczenia się),
• przedstawienia powiązań ECVET z ECTS oraz ECVET z EQF.

Po zakończeniu konsultacji społecznych, ekspertom opracowującym założenia systemu, przekazano następujące zalecenia:

• utworzenie wspólnego glosariusza pojęć i koncepcji, rozwój metodologii tworzenia jednostek uczenia się, ewaluacji, transferu, uznawania wyników uczenia się oraz przyznawania punktów ECVET,

• postulat rzeczowego i wystarczająco długiego pilotażowego wdrożenia systemu, ściśle pilotowanego na poziomie europejskim,

• konsekwentne nadzorowanie i towarzyszenie procesowi przygotowania do wdrożenia systemu, zwłaszcza w zakresie opracowania poradników, przygotowania typowych procedur i wzorcowych dokumentów.

Ponadto, uprzejmie informujemy, że w dniu 17 lipca br. w Brukseli rozpoczęła pracę grupa robocza, składająca się z przedstawicieli każdego z państw członkowskich, powołana w celu opracowania i przyjęcia przez Komisję propozycji rekomendacji Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej w sprawie ECVET.