Przekształcanie szkół dla dorosłych

Informacja dotycząca interpretacji przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz. U. Nr 12, poz. 96 z późn. zm.) - w zakresie przekształcania szkół dla dorosłych

Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu - Departament Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, przekazuje następujące wyjaśnienia dotyczące interpretacji przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz. U. Nr 12, poz. 96 z późn. zm.) - w zakresie przekształcania szkół dla dorosłych:

1. Art. 2c ust. 4 ww. ustawy zobowiązuje organy prowadzące technika oraz licea na podbudowie programowej szkoły zasadniczej oraz dotychczasowe szkoły ponadpodstawowe dla dorosłych na podbudowie 8-letniej szkoły podstawowej, do przekształcenia ich w szkoły ponadgimnazjalne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a-f ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Organ prowadzący zobowiązany jest do zasięgnięcia opinii kuratora oświaty oraz urzędu pracy i rady zatrudnienia odpowiednio powiatowych lub wojewódzkich. Dotyczy to wszystkich typów szkół, również liceów ogólnokształcących.
2. Przepisu art. 2 c ust. 4 nie stosuje się, gdy, zgodnie z art. 2c ust. 6, organ prowadzący dotychczasową szkołę ponadpodstawową dla dorosłych postanowił o jej stopniowej likwidacji, zapewniając słuchaczom możliwość ukończenia szkoły.
3. Oddziały szkół ponadgimnazjalnych, utworzone zgodnie z art. 2c ust. 2, powinny wejść w skład szkoły ponadgimnazjalnej odpowiedniego typu, w którą zostanie przekształcona z dniem 1 września 2004 r. szkoła ponadpodstawowa, w której funkcjonowały, lub zostać włączone w skład szkoły ponadgimnazjalnej już istniejącej, albo nowozakładanej, jeżeli szkoła ponadpodstawowa, w której zostały utworzone, będzie postawiona w stan stopniowej likwidacji.
4. Na podstawie art. 6b ust.1 ustawy w utworzonych w wyniku przekształcenia: uzupełniającym liceum ogólnokształcącym lub technikum uzupełniającym mogą funkcjonować oddziały technikum oraz liceum ogólnokształcącego dla dorosłych na podbudowie programowej szkoły zasadniczej. Ostatnia rekrutacja na semestr pierwszy do tych oddziałów zostanie przeprowadzona na rok szkolny 2005/2006. Dotyczyć to będzie, także rekrutacji na semestr pierwszy rozpoczynający się od lutego 2006 r. Może zatem zaistnieć sytuacja, że z dniem 1 września 2004 r. w 2-letnim uzupełniającym liceum ogólnokształcącym będą prowadzone semestry 3-letniego liceum ogólnokształcącego na podbudowie szkoły zasadniczej, łącznie z semestrem pierwszym.
5. Świadectwo ukończenia szkoły zasadniczej będzie uprawniało do kontynuowania nauki w uzupełniającym 2-letnim liceum ogólnokształcącym i 3-letnim technikum uzupełniającym na podbudowie zasadniczej szkoły zawodowej. Natomiast absolwenci szkół ponadgimnazjalnych nie mogą kontynuować nauki w dotychczasowych szkołach ponadpodstawowych.
6. Słuchacze, którzy nie ukończą, po roku szkolnym 2005/2006, semestru ulegającego likwidacji i nie uzyskają promocji na semestr programowo wyższy w liceum ogólnokształcącym lub technikum dla dorosłych na podbudowie programowej szkoły zasadniczej, mogą podjąć naukę odpowiednio w uzupełniającym 2-letnim liceum ogólnokształcącym lub 3-letnim technikum uzupełniającym.
7. Przy przekształcaniu szkół dla dorosłych należy pamiętać, że przekształca się jedynie poszczególne typy szkół, a nie zespół szkół. Każdy z typów dotychczasowej szkoły ponadpodstawowej, także szkoły na podbudowie szkoły zasadniczej (w tym także wchodzące w skład centrum kształcenia ustawicznego albo zespołu szkół) można przekształcić w dowolny typ szkoły ponadgimnazjalnej (np. liceum techniczne w liceum ogólnokształcące). Kilka szkół tego samego typu wchodzących w skład centrum albo zespołu (jeżeli taka sytuacja zaistniała) należy przekształcić w jedną szkołę ponadgimnazjalną (np. technikum mechaniczne + technikum elektryczne + liceum ekonomiczne w jeden nowy typ szkoły - technikum). Dopuszcza się także przekształcanie kilku szkół różnych typów w jedną szkołę ponadgimnazjalną - jeżeli funkcjonują w jednym centrum albo zespole (np. liceum zawodowe + szkoła zasadnicza w zasadniczą szkołę zawodową, liceum zawodowe + liceum techniczne w liceum profilowane).
8. Do szkół, o których mowa w art. 2c ust. 4 ww. ustawy mają zastosowanie przepisy art. 10c ust. 1 i 2, a w przypadku szkół prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne przepisy art. 11b ust. 2 i 4. Zgodnie z art. 10c ust. 1 pkt 4, dyrektor dotychczasowej publicznej szkoły ponadpodstawowej, która ulega przekształceniu w zasadniczą szkołę zawodową, technikum oraz technikum uzupełniające musi ustalić planowane zawody z uwzględnieniem trybu art. 39 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, a więc po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty i rady zatrudnienia odpowiedniego szczebla. Dotyczy to również sytuacji, gdy planowane kształcenie zawodowe w nowych typach szkół będzie odbywało się w tym samym zawodzie, co dotychczas.
9. Zgodnie z art. 2c ust. 8 do przekształceń dotychczasowych szkół ponadpodstawowych w szkoły ponadgimnazjalne nie stosuje się przepisów art. 59 ustawy z dnia 7 września o systemie oświaty tj. trybu likwidacji lub przekształceń, ponieważ szkoły powstające w wyniku przekształceń są w związku ze zmianą ustroju szkolnego szkołami nowotworzonymi. Zatem, przygotowanie dokumentów powinno rozpocząć się od podjęcia uchwały przez radę powiatu, dotyczącej powyższej zmiany, która równocześnie może być aktem przekształcenia i nadaniem nowego statutu.
10. Szkoły powstałe w wyniku przekształcenia powinny mieć nowe statuty. Jeśli przekształcane szkoły będą funkcjonowały w ramach zespołu szkół lub centrum kształcenia ustawicznego, zespołowi lub centrum należy nadać nowy statut.
11. Zgodnie z art. 2c ust. 8 do przekształceń dotychczasowych szkół ponadpodstawowych w szkoły ponadgimnazjalne nie stosuje się przepisów art. 59 ustawy z dnia 7 września o systemie oświaty tj. trybu likwidacji lub przekształceń. Zdaniem Ministerstwa stosuje się jednak art. 58 ustawy o podpisywaniu przez organ zakładający lub przekształcający szkołę, aktu odpowiednio założycielskiego lub przekształcenia oraz o nadaniu pierwszego statutu. Trzeba podkreślić, że wyłączenie art. 59 w przypadku przekształceń dotyczy kwestii proceduralnych związanych z trybem przekształceń. Jednak generalnie szkoły powstające w wyniku przekształceń są w związku ze zmianą ustroju szkolnego szkołami nowotworzonymi. Przesądza o tym między innymi art. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego. Z tych względów art. 58 ustawy o systemie oświaty znajduje zastosowanie wprost i statut powinien być nadany przez organ tworzący szkołę, niezależnie czy szkoła tworzona jest przez założenie czy też w wyniku przekształcenia.
12. Organy prowadzące dotychczasowe szkoły ponadpodstawowe, których prowadzenie nie należy do ich zadań własnych, przekształcają je w szkoły ponadgimnazjalne bez obowiązku zawierania porozumień, o których mowa w art. 5 ust. 5b ustawy o systemie oświaty. Zgodnie, bowiem z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194) wymóg zawarcia porozumienia został wyłączony w stosunku do szkół założonych przed dniem wejścia w życie w/w ustawy.
13. Zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - organ prowadzący szkołę publiczną może zlikwidować szkołę z końcem roku szkolnego po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty i zawiadomieniu w przypadku szkół dla dorosłych słuchaczy, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji. Zobowiązuje on także organ prowadzący szkołę do zapewnienia słuchaczom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej, o tym samym lub zbliżonym profilu. Tryb art. 59 stosuje się także do szkół postawionych w stan stopniowej likwidacji, zgodnie z art. 2c ust. 6.
14. Uchwały rady miasta/powiatu między innymi w sprawie ustalenia i ogłoszenia planu sieci publicznych szkół ponadgimnazjalnych, w tym przekształcenia szkół, podlegają nadzorowi wojewody sprawowanemu na podstawie kryterium zgodności z prawem. Obowiązujące przepisy prawa nie dają ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania uprawnień do wpływania na treść rozstrzygnięć nadzorczych podejmowanych przez wojewodę.
15. Statuty publicznych szkół ponadpodstawowych oraz ponadgimnazjalnych nie przewidywały i nie przewidują tworzenia filii. Tworzenie filii jest możliwe tylko w przypadku centrum kształcenia ustawicznego. Jeżeli istnieją przypadki, niezgodne z prawem, funkcjonowania filii szkoły należy ją zlikwidować lub przekształcić w odrębną, samodzielną szkołę ponadgimnazjalną (z zachowaniem wszystkich wymogów organizacyjno-kadrowych) z umożliwieniem dokończenia nauki słuchaczom szkoły filialnej.

Warszawa, dn. 8.01.2004 r.